TongQuat.comTổng Quát
Địa lý Việt Nam

Biển, vịnh và bờ biển Việt Nam: 14 câu hỏi kiến thức kèm lời giải thích

14 câu hỏi về đường bờ biển, Biển Đông, vịnh Bắc Bộ, vịnh Thái Lan, lãnh hải 12 hải lý, Cam Ranh, Vân Phong, phá Tam Giang, kèm giải thích vì sao.

Top-down drone view of a deep blue bay in Khanh Hoa, a curved white sand shoreline, scattered fishing boats casting long shadows, crisp noon light

Việt Nam có đường bờ biển dài khoảng 3.260 km, chạy từ Móng Cái ở Quảng Ninh tới Hà Tiên ở An Giang. Với hình dáng hẹp ngang và trải dài theo hướng bắc – nam, phần lớn các tỉnh, thành nước ta giáp biển, và biển gắn với đời sống của hàng triệu người.

Mười bốn câu dưới đây đi từ đường bờ biển, Biển Đông, các vùng biển theo luật quốc tế, tới những vịnh, đầm phá nổi tiếng. Mỗi câu có đáp án và lời giải thích. Tên địa phương theo địa giới sau 7/2025; câu hỏi về đảo được dành cho một bài riêng trong cùng danh mục.

Đường bờ biển và Biển Đông

Câu 1. Đường bờ biển Việt Nam dài khoảng bao nhiêu và chạy từ đâu tới đâu? Đáp án: khoảng 3.260 km, từ Móng Cái (Quảng Ninh) tới Hà Tiên (An Giang). Con số 3.260 km là số được dùng thống nhất trong sách giáo khoa. Trước 7/2025, Hà Tiên thuộc tỉnh Kiên Giang; nay Kiên Giang nhập vào An Giang nên điểm cuối đường bờ biển phía tây nam ghi là An Giang. Hai đầu bờ biển đều nằm sát biên giới: Móng Cái giáp Trung Quốc, Hà Tiên giáp Campuchia.

Câu 2. Biển Đông có đặc điểm tự nhiên gì nổi bật? Đáp án: là biển rộng, tương đối kín, nằm trong vùng nhiệt đới ẩm gió mùa. Biển Đông được bao quanh bởi đất liền và các chuỗi đảo, thông ra Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương qua các eo biển. Nhiệt độ nước biển ấm quanh năm, trung bình trên 23 độ C theo sách giáo khoa, chịu ảnh hưởng rõ của gió mùa nên hướng sóng và dòng biển thay đổi theo mùa.

Câu 3. Độ muối trung bình của nước Biển Đông vào khoảng bao nhiêu? Đáp án: khoảng 30 – 33 phần nghìn, theo sách giáo khoa Địa lý. Độ muối thay đổi theo mùa: mùa mưa nước sông đổ ra nhiều nên vùng ven bờ nhạt hơn, mùa khô thì mặn hơn. Độ muối cao cùng nắng nhiều là điều kiện tốt cho nghề làm muối ở các vùng ven biển Nam Trung Bộ như Khánh Hoà, Lâm Đồng (vùng Bình Thuận cũ).

Các vùng biển theo luật quốc tế

Câu 4. Lãnh hải của Việt Nam rộng bao nhiêu? Đáp án: 12 hải lý tính từ đường cơ sở. Một hải lý bằng 1.852 m. Quy định này phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 và được ghi trong Luật Biển Việt Nam năm 2012. Lãnh hải được xem như phần lãnh thổ trên biển, Nhà nước có chủ quyền đầy đủ, tàu nước ngoài chỉ được hưởng quyền qua lại không gây hại.

Câu 5. Vùng đặc quyền kinh tế rộng bao nhiêu? Đáp án: 200 hải lý tính từ đường cơ sở. Trong vùng này, Việt Nam có quyền chủ quyền đối với tài nguyên như cá, dầu khí, khoáng sản, và quyền tài phán về những việc như nghiên cứu khoa học biển, bảo vệ môi trường biển. Tàu thuyền nước khác vẫn được tự do hàng hải. Giữa lãnh hải và vùng đặc quyền kinh tế còn có vùng tiếp giáp lãnh hải, rộng 12 hải lý tiếp theo.

Câu 6. Đường cơ sở dùng để làm gì? Đáp án: là đường làm mốc để tính chiều rộng các vùng biển. Vùng nước phía trong đường cơ sở là nội thuỷ, có chế độ như lãnh thổ đất liền. Đường cơ sở của Việt Nam nối các điểm nằm trên các đảo ven bờ và mũi đất nhô ra biển, nên chiều rộng các vùng biển không tính từ mép nước ở mọi chỗ trên bờ.

Hai vịnh lớn ở hai đầu đất nước

Câu 7. Vịnh Bắc Bộ do những quốc gia nào bao quanh? Đáp án: Việt Nam và Trung Quốc. Vịnh Bắc Bộ là vịnh lớn, nông, được bao bọc bởi bờ biển miền Bắc và Bắc Trung Bộ của Việt Nam ở phía tây, bờ biển Quảng Tây và đảo Hải Nam của Trung Quốc ở phía bắc và phía đông. Hai nước đã ký hiệp định phân định vịnh Bắc Bộ vào năm 2000.

Câu 8. Vùng biển Bắc Bộ có chế độ thuỷ triều gì đặc trưng? Đáp án: chế độ nhật triều điển hình, tức mỗi ngày nước lên và xuống một lần. Đây là kiến thức sách giáo khoa hay được hỏi, vì nhiều vùng khác ven biển nước ta có chế độ bán nhật triều hoặc triều hỗn hợp. Chế độ thuỷ triều đã được ông cha tận dụng trong các trận thuỷ chiến trên sông Bạch Đằng.

Câu 9. Những tỉnh nào của Việt Nam giáp vịnh Thái Lan? Đáp án: An Giang và Cà Mau. Bờ biển phía tây của bán đảo Cà Mau và vùng Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc (trước 7/2025 thuộc Kiên Giang, nay thuộc An Giang) nằm bên vịnh Thái Lan. Mũi Cà Mau là nơi bờ biển Đông và bờ vịnh Thái Lan gặp nhau, nên có thể đứng ở mũi đất mà nhìn hai phía biển.

Vịnh nước sâu và vịnh đá vôi

Câu 10. Vịnh nào ở Khánh Hoà nổi tiếng là cảng biển tự nhiên kín gió, nước sâu? Đáp án: vịnh Cam Ranh. Vịnh được bao bọc bởi các bán đảo và dãy núi, cửa vịnh hẹp nên sóng gió bên trong yên, đáy sâu, tàu lớn ra vào thuận lợi. Nhờ điều kiện tự nhiên ấy, Cam Ranh từ lâu đã được nhắc tới như một trong những cảng tự nhiên tốt của khu vực, gắn với hàng hải và quốc phòng.

Câu 11. Vịnh Vân Phong nằm ở đâu so với bán đảo Hòn Gốm? Đáp án: phía tây của bán đảo Hòn Gốm, ở bắc Khánh Hoà; bán đảo che chắn cho vịnh ở phía đông. Bán đảo Hòn Gốm như một cánh tay dài che chắn cho vịnh, còn đầu bán đảo là mũi Đôi, điểm cực Đông trên đất liền của Việt Nam. Vịnh Vân Phong rộng, sâu, kín gió nên được xem là có tiềm năng cảng biển lớn.

Câu 12. Ngoài vịnh Hạ Long, vịnh đá vôi nào ở phía Bắc nằm kề quần đảo Cát Bà? Đáp án: vịnh Lan Hạ, thuộc thành phố Hải Phòng. Vịnh Lan Hạ có các đảo đá vôi dạng tháp và nhiều bãi cát nhỏ, cảnh quan cùng một kiểu với vịnh Hạ Long. Kế bên vịnh Hạ Long về phía đông bắc còn có vịnh Bái Tử Long, thuộc Quảng Ninh. Ba vịnh này hợp thành một vùng địa hình đá vôi ngập nước liền mạch.

Đầm phá và mũi đất ven biển miền Trung

Câu 13. Hệ đầm phá nào ở Huế thường được nhắc là một trong những hệ đầm phá lớn nhất khu vực? Đáp án: hệ đầm phá Tam Giang – Cầu Hai. Đây là vùng nước lợ dài nhiều chục cây số chạy song song với bờ biển, ngăn với biển bởi dải cồn cát, thông ra biển qua cửa Thuận An và cửa Tư Hiền. Đầm phá là nơi sinh sống của nhiều loài thuỷ sản và gắn với nghề chài lưới của cư dân ven phá.

Câu 14. Đồi cát nổi tiếng ở Mũi Né nay thuộc tỉnh nào? Đáp án: tỉnh Lâm Đồng. Mũi Né thuộc vùng Phan Thiết, trước 7/2025 là tỉnh Bình Thuận; Bình Thuận nhập vào Lâm Đồng. Đồi cát ở đây hình thành do gió mạnh thổi cát từ biển vào trong điều kiện khí hậu khô, ít mưa của vùng cực Nam Trung Bộ, và hình dạng đồi thay đổi theo mùa gió.

Bảng tóm tắt: năm vùng biển tính từ đường cơ sở

Các câu 4 đến 6 có thể gom lại trong một bảng. Đây là cách chia vùng biển theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, được Luật Biển Việt Nam năm 2012 áp dụng.

Vùng biểnPhạm viQuyền của Việt Nam
Nội thuỷPhía trong đường cơ sởChủ quyền hoàn toàn như trên đất liền
Lãnh hải12 hải lý tính từ đường cơ sởChủ quyền đầy đủ; tàu nước ngoài được qua lại không gây hại
Vùng tiếp giáp lãnh hải12 hải lý tiếp theo, tức tới 24 hải lý từ đường cơ sởKiểm soát về hải quan, thuế, y tế, xuất nhập cảnh
Vùng đặc quyền kinh tếTới 200 hải lý tính từ đường cơ sởQuyền chủ quyền về tài nguyên, quyền tài phán một số lĩnh vực
Thềm lục địaĐáy biển và lòng đất dưới đáy, kéo dài tự nhiên của lục địaQuyền chủ quyền về thăm dò, khai thác tài nguyên

Điểm cần nhớ là các con số luôn tính từ đường cơ sở chứ không tính từ bờ biển. Vì đường cơ sở nối các đảo ven bờ và mũi đất, ở những nơi có nhiều đảo gần bờ, vùng nội thuỷ khá rộng. Vùng tiếp giáp lãnh hải nằm chồng lên phần đầu của vùng đặc quyền kinh tế; ranh ngoài của nó cách đường cơ sở 24 hải lý, con số hay bị nhầm thành chiều rộng của lãnh hải.

Những câu hay trả lời nhầm về biển và vịnh

Các lỗi phổ biến nhất đến từ việc nhầm khái niệm vùng biển và nhầm địa giới mới:

  • "Lãnh hải rộng 200 hải lý." Sai; 200 hải lý là chiều rộng vùng đặc quyền kinh tế, lãnh hải chỉ rộng 12 hải lý.
  • "Hải lý bằng 1 km." Sai; một hải lý bằng 1.852 m, dài hơn một cây số gần gấp rưỡi.
  • "Hà Tiên thuộc Kiên Giang." Đúng với địa giới trước 7/2025; nay Hà Tiên thuộc An Giang.
  • "Vịnh Hạ Long là vịnh duy nhất có đảo đá vôi." Vùng đá vôi ngập nước còn trải sang vịnh Bái Tử Long và vịnh Lan Hạ.

Đọc thêm: khi gặp câu hỏi về "tỉnh giáp biển", hãy nhớ rằng sau 7/2025 nhiều tỉnh cao nguyên như Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng hay Quảng Ngãi mới đã có bờ biển nhờ ghép với tỉnh ven biển, nên danh sách tỉnh có biển khác hẳn tài liệu cũ.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao gọi là Biển Đông?

Đây là tên gọi của người Việt từ lâu đời, theo hướng nhìn từ đất liền Việt Nam: biển nằm ở phía đông của đất nước. Tên gọi Biển Đông được dùng trong các văn bản chính thức của Việt Nam và trong sách giáo khoa.

Thềm lục địa là gì?

Thềm lục địa là phần đáy biển và lòng đất dưới đáy biển kéo dài tự nhiên của lục địa ra phía ngoài, theo quy định của luật biển quốc tế. Quốc gia ven biển có quyền chủ quyền về thăm dò, khai thác tài nguyên ở thềm lục địa của mình, như dầu khí.

Thuỷ triều được tạo ra bởi điều gì?

Thuỷ triều chủ yếu do lực hấp dẫn của Mặt Trăng, sau đó là Mặt Trời, tác động lên nước biển trên Trái Đất đang quay. Hình dạng bờ biển và độ sâu của vịnh khiến mỗi vùng có kiểu triều khác nhau, như nhật triều ở vịnh Bắc Bộ.

Đầm và phá khác nhau như thế nào?

Cả hai đều là vùng nước ven biển. Phá thường là vùng nước lợ rộng, dài, ngăn với biển bởi dải cồn cát và thông ra biển qua cửa, như phá Tam Giang. Đầm có nghĩa rộng hơn, dùng cho cả vùng nước nhỏ ven biển hay trong đất liền, như đầm Thị Nại, đầm Ô Loan.

Vì sao vùng biển Nam Trung Bộ hợp với nghề làm muối?

Vùng này nắng nhiều, mưa ít, gió mạnh, độ muối nước biển cao và có nhiều bãi phẳng ven biển. Những điều kiện đó giúp nước bốc hơi nhanh, nên các cánh đồng muối ở vùng Ninh Thuận cũ, Bình Thuận cũ và Khánh Hoà đã nổi tiếng từ lâu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138